Jesteś tutaj:

Tag: Wrzesień 1939

Zapraszamy na premierę do Wilna!

FUNDACJA JOACHIMA LELEWELA I OŚRODEK „WILNOTEKA”

zapraszają na wileńską premierę filmu

FATALNY ROZKAZ. WILNO 1939

Dom Kultury Polskiej, Wilno ul. Naugarduko 76

czwartek, 13 czerwca 18.00

pokaz specjalny dla młodzieży szkolnej – piątek, 14 czerwca 13.00

 Przed projekcją – krótkie spotkanie z twórcami filmu

Przerwana nitka

Porter autorstwa Wojciecha Kossaka, 1934 r.

Kto oglądał sztukę Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej „Baba-Dziwo”?… Ta satyra na Hitlera i na system totalitarny, została wystawiona w Warszawie dopiero w pierwszych dniach września 1939 r. A potem poetka musiała uciekać za granicę…

Więcej „Przerwana nitka”

Znad granicy ku Warszawie

Jak to jest, przelewać krew broniąc polskiej granicy? Z jakimi sytuacjami musieli się zmagać żołnierze broniący wschodnich ziem II RP?

17 batalion KOP „Dawidgródek”; uroczystości X-lecia istnienia Korpusu, źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe

Więcej „Znad granicy ku Warszawie”

Schronienie na Łotwie

17 września 1939 r. wieczorem, zaledwie kilkanaście godzin po wkroczeniu Armii Czerwonej na terytorium Polski, pierwsi Polacy przekroczyli granicę z Łotwą, uciekając przed sowieckim najeźdźcą. Łącznie na Łotwę trafiło kilkanaście tysięcy ludzi.

Łotewska gazeta z 19 września 1939 r. Tytuł artykułu: „W Dyneburgu wylądowały 83 polskie samoloty”

Więcej „Schronienie na Łotwie”

Ze lwowskiego ratusza na Sybir

Decyzja gen. Władysława Langnera o poddaniu we wrześniu 1939 r. Lwowa Sowietom przesądziła o losie prezydenta miasta, Stanisława Ostrowskiego. Późniejszy prezydent RP na emigracji trafił do aresztu, a potem na Syberię.

Prezydenta Lwowa Stanisław Ostrowski wita chlebem i solą gen. dyw. Tadeusza Kasprzyckiego po powrocie wojska z manewrów w 1939 r. Widoczni także wiceprezydent miasta Wiktor Chajes (pierwszy z lewej), inspektor armii Lwów gen. dyw. Kazimierz Fabrycy (pierwszy z prawej). Fot. NAC

Więcej „Ze lwowskiego ratusza na Sybir”

Rubel za złotówkę

Sto lat temu wprowadzony został do obiegu złoty polski. Ale niewiele lat później, podczas II wojny światowej, okupanci usiłowali zastąpić go albo własnymi złotówkami (Niemcy), albo rublami (ZSRR).

Przedwojenny banknot 100 złotych

Więcej „Rubel za złotówkę”

Dla kogo Wilno?

W sierpniu 1939 roku podczas sowiecko-niemieckich rozmów o stosunkach bilateralnych w Moskwie rozpatrywano również kwestię  przynależności byłej stolicy Wielkiego Księstwa Litewskiego.  O losach Wilno pisano  w ostatecznym tekście tajnego aneksu do sowiecko-niemieckiego traktatu o nieagresji z 23 sierpnia 1939 r. Obaj potencjalne przyszli agresorzy starali się wykazać rzekomą „troskę” o los małych narodów Europy. Dlatego w pierwszym artykule tego aneksu napisano: „W przypadku zmian terytorialnych i politycznych na terytoriach należących do państw bałtyckich (Finlandia, Estonia, Łotwa, Litwa) północną granicą Litwy będzie granica dzieląca sfery interesów Niemiec i ZSRS. Zainteresowanie Litwy rejonem wileńskim jest uznawane przez obie układające się strony”.

Mapa ostatecznego podziału Polski – „poprawiony” pakt Ribbentrop – Mołotow. Wilno jest tu częścią Litwy.

Więcej „Dla kogo Wilno?”

Do góry