Jesteś tutaj:

Kategoria: Następstwa 17 września

„Szosa zaleszczycka” ma się doskonale…

17 września 1939 r. o świcie Armia Czerwona przekroczyła granice Polski. Opór stawiły jej strażnice Korpusu Ochrony Pogranicza, ale wiadomo było, że nie zdołają powstrzymać setek tysięcy żołnierzy i czołgów. Po południu prezydent i rząd, znajdujący się w Kutach nad Czeremoszem, postanowili przekroczyć rumuńską granicę. I ta decyzja do dziś budzi dramatyczne wręcz emocje.

Widać to choćby na stronie „Lwów 1939” na Facebooku. Strona ta, prowadzona przez Fundację Joachima Lelewela, dotyczy przede wszystkim tworzenia filmu o obronie Lwowa we wrześniu 1939 r., ale publikowane tam wpisy dotyczą zarówno samego Lwowa i postaci z nim związanych, jak i szerzej, miejsc i wydarzeń związanych z sowiecką agresją. Dwa wrześniowe posty dotyczyły mostu w Kutach – a więc głównej drogi ewakuacji rządu, wojska i cywilów do Rumunii, a także „szosy zaleszczyckiej”, wymyślonej za PRL trasy „ucieczki” rządu i „sanacyjnych elit”. W rzeczywistości Zaleszczyki były za blisko sowieckiej granicy, by rząd mógł tam bezpiecznie stacjonować.

Więcej „„Szosa zaleszczycka” ma się doskonale…”

Winni: Francja, Anglia, Polska i… Litwa

Dlaczego został podpisany pakt Ribbentrop-Mołotow, czemu doszło do wybuchu II wojny światowej? W Rosji i na Białorusi odpowiedź na to jest prosta: winne są Francja i Wielka Brytania – oraz Polska. Ale może się okazać, że nie tylko…

Doc. Siergiej Aleksandrowicz na stronie BGU

Doskonałym przykładem jest wywiad z docentem Katedry Historii Słowian Południowych i Zachodnich na Białoruskiego Uniwersytetu Państwowego (BGU) w Mińsku i doktorem nauk historycznych Siergiejem Aleksandrowiczem na kanale BiełTA na YouTube, opisany potem przez tą państwową, białoruską agencję prasową. Historyk ten powtarza niemal w niezmienionej formie twierdzenia z czasów ZSRR. Jest jednak kilka niespodzianek.

Więcej „Winni: Francja, Anglia, Polska i… Litwa”

Wrześniowe wspomnienia ze Lwowa

Publikujemy fragment wspomnień Romana Skórskiego z września 1939 r. O nim samym i jego losach wiemy niewiele – najprawdopodobniej trafił do naszego lotnictwa w Wielkiej Brytanii. Na wspomnieniach, dostępnych w londyńskim Instytucie Sikorskiego podpisuje się „aspirant inżynier”.

Na mobilizację radiową stawiłem się w komendzie miasta Lwowa do wojska. Byłem wówczas w stopniu plut. podchorążego. Wcielono mnie do obrony miasta Lwowa, gdzie zostałem dowódcą plutonu specjalnego z konkretnym zadaniem – zajęcia placówki w pobliżu dworca Kleparowskiego, okopać się tam i nie wpuścić wroga w tym miejscu do miasta. Mój pluton składał się z trzydziestu ludzi uzbrojonych w k.bk, łopaty, siekiery, jeden c.k.m., tysiąc naboi i około siedemdziesiąt granatów odpornych.

Więcej „Wrześniowe wspomnienia ze Lwowa”

„Tri tankisty”

Wojenne losy opisuje w książce „Mój Lwów. Wspomnienia z lat 1939-1944” Adam Wodziński-Rottenberg. Poniżej fragment dotyczący sowieckiej agresji. Autor miał wówczas zaledwie osiem lat.

Więcej „„Tri tankisty””

Z kim walczył Hubal?

Powstały w 1973 r. i opowiadający o pierwszym polskim partyzancie podczas II wojny światowej film „Hubal” jest bardzo znany – w kinach obejrzało go 8 milionów widzów, a w telewizji i na YouTube może drugie tyle. Film rozpoczyna się sceną, w której na wiadomość o rozbiciu jednego ze szwadronów, dowódca pułku ułanów postanawia rozwiązać jednostkę. Major Henryk Dobrzański się temu sprzeciwił i walczył dalej, przyjmując pseudonim Hubal. Z kim walczył ten szwadron?…

Scena z filmu „Hubal” – siedzi ppłk. Jerzy Dąbrowski, z lewej mjr Henryk Dobrzański

W filmie nie ma o tym ani słowa, możemy więc sądzić, że Niemcy. Przyjrzyjmy się jednak losom samego majora Dobrzańskiego. Z chwilą wybuchu wojny był w stanie spoczynku. Po agresji Niemiec na Polskę szukał swojego przydziału. Po dotarciu do Białegostoku w pierwszych dniach września otrzymał funkcję zastępcy dowódcy  110 Rezerwowego pułku ułanów, formowanego od 4 września w Wołkowysku. Po agresji Sowietów na Polskę jednostka skierowana w kierunku Grodna.

Więcej „Z kim walczył Hubal?”

Jak Sowieci tworzyli „polską armię”

Sowieci już od początku II wojny światowej myśleli o stworzeniu polskiej jednostki wojskowej i ewentualnie, kolaboracyjnego polskiego rządu. Tak dowodzi Krzysztof Jasiewicz w swym artykule „Operacja katyńska 1940 roku: kryteria selekcji zdobycznego kontyngentu ludzkiego na tle sowieckiej koncepcji ekspansji imperium”.

Kombrig Wasilij Zarubin

Więcej „Jak Sowieci tworzyli „polską armię””

Kuropaty. Anatomia narodowej tragedii Białorusinów

Pewnego dnia, dziesięć lat temu, przywiozłem do tego tragicznego miejsca turystów z Polski. Uczestnicy konferencji naukowej chcieli zobaczyć przedwojenną granicę polsko-sowiecką, odwiedzić Mińsk i pokłonić się ofiarom stalinowskich represji w Kuropatach. Wielu uczestników forum naukowego wielokrotnie bywało w Katyniu, Bykowni i innych miejscach  zbrodni masowych NKWD. Ale miejsce pochówku tysięcy ludzi zniszczonych pod Mińskiem zaskoczyło polskich gości. Nie, Nie dlatego, że w Kuropatach w tym czasie nie było oficjalnego pomnika, ale skalą tragedii, która wydarzyła się tutaj pod koniec lat 30. i na początku lat 40.

Wycieczka do Kuropat

Więcej „Kuropaty. Anatomia narodowej tragedii Białorusinów”

Polska bandera na „morzu pińskim”

Historia Flotylli Rzecznej Marynarki Wojennej, znanej w okresie międzywojennym jako Flotylla Pińska, należy do najbardziej niezwykłych kart dziejów Wojska Polskiego. Była to formacja unikatowa w skali Europy, przeznaczona do działań na rozległych, podmokłych terenach Polesia – obszarze określanym mianem „morza pińskiego”, obejmującym dorzecze Prypeci, Piny i Kanału Królewskiego. Działania Flotylli szczegółowo opisane zostały w artykule https://kresy1939.pl/blog/2026/02/12/wielkie-dni-bardzo-malej-floty/

Strzelanie z działa na monitorze rzecznym

Więcej „Polska bandera na „morzu pińskim””

Do góry