II wydanie „Obrońcy Grodna”
W księgarniach pojawiło się II wydanie powieści Piotra Kościńskiego „Obrońca Grodna. Zapomniany bohater”, tym razem z przedmową Andrzeja Poczobuta.
Jesteś tutaj:
Tag: 17 września
Winni: Francja, Anglia, Polska i… Litwa
Dlaczego został podpisany pakt Ribbentrop-Mołotow, czemu doszło do wybuchu II wojny światowej? W Rosji i na Białorusi odpowiedź na to jest prosta: winne są Francja i Wielka Brytania – oraz Polska. Ale może się okazać, że nie tylko…
Doc. Siergiej Aleksandrowicz na stronie BGU
Doskonałym przykładem jest wywiad z docentem Katedry Historii Słowian Południowych i Zachodnich na Białoruskiego Uniwersytetu Państwowego (BGU) w Mińsku i doktorem nauk historycznych Siergiejem Aleksandrowiczem na kanale BiełTA na YouTube, opisany potem przez tą państwową, białoruską agencję prasową. Historyk ten powtarza niemal w niezmienionej formie twierdzenia z czasów ZSRR. Jest jednak kilka niespodzianek.
Wrześniowe wspomnienia ze Lwowa
Publikujemy fragment wspomnień Romana Skórskiego z września 1939 r. O nim samym i jego losach wiemy niewiele – najprawdopodobniej trafił do naszego lotnictwa w Wielkiej Brytanii. Na wspomnieniach, dostępnych w londyńskim Instytucie Sikorskiego podpisuje się „aspirant inżynier”.
Na mobilizację radiową stawiłem się w komendzie miasta Lwowa do wojska. Byłem wówczas w stopniu plut. podchorążego. Wcielono mnie do obrony miasta Lwowa, gdzie zostałem dowódcą plutonu specjalnego z konkretnym zadaniem – zajęcia placówki w pobliżu dworca Kleparowskiego, okopać się tam i nie wpuścić wroga w tym miejscu do miasta. Mój pluton składał się z trzydziestu ludzi uzbrojonych w k.bk, łopaty, siekiery, jeden c.k.m., tysiąc naboi i około siedemdziesiąt granatów odpornych.
„Tri tankisty”
Wojenne losy opisuje w książce „Mój Lwów. Wspomnienia z lat 1939-1944” Adam Wodziński-Rottenberg. Poniżej fragment dotyczący sowieckiej agresji. Autor miał wówczas zaledwie osiem lat.
Z kim walczył Hubal?
Powstały w 1973 r. i opowiadający o pierwszym polskim partyzancie podczas II wojny światowej film „Hubal” jest bardzo znany – w kinach obejrzało go 8 milionów widzów, a w telewizji i na YouTube może drugie tyle. Film rozpoczyna się sceną, w której na wiadomość o rozbiciu jednego ze szwadronów, dowódca pułku ułanów postanawia rozwiązać jednostkę. Major Henryk Dobrzański się temu sprzeciwił i walczył dalej, przyjmując pseudonim Hubal. Z kim walczył ten szwadron?…
Scena z filmu „Hubal” – siedzi ppłk. Jerzy Dąbrowski, z lewej mjr Henryk Dobrzański
W filmie nie ma o tym ani słowa, możemy więc sądzić, że Niemcy. Przyjrzyjmy się jednak losom samego majora Dobrzańskiego. Z chwilą wybuchu wojny był w stanie spoczynku. Po agresji Niemiec na Polskę szukał swojego przydziału. Po dotarciu do Białegostoku w pierwszych dniach września otrzymał funkcję zastępcy dowódcy 110 Rezerwowego pułku ułanów, formowanego od 4 września w Wołkowysku. Po agresji Sowietów na Polskę jednostka skierowana w kierunku Grodna.
Białorusini w Wojsku Polskim
W „Nowej Europie Wschodniej” ukazał się interesujący artykuł o Białorusinach, którzy we wrześniu 939 r. walczyli z Niemcami w szeregach Wojska Polskiego. Ihar Melnikau, białoruski historyk, autor artykułu „Białorusini bronili Polski we wrześniu 1939 roku. Historia wymazała ich z pamięci”, pisał i na łamy Kresów 1939.
Aleksandra Piłsudska o sowieckiej napaści
W bardzo ciekawych „Wspomnieniach” Aleksandry Piłsudskiej, żony marszałka, wrześniowi 1939 r. poświęcony jest jeden, pierwszy rozdział. Bardzo dobrze oddaje on nastrój tamtych dni. Z bombardowanej Warszawy przejechała do Wilna.
Aleksandra i Jóżef Piłsudscy z córkami marszałka, Jadwigą i Wandą
Goniec majora Berki
Niewiele jest opisów dramatycznych wydarzeń września 1939 r. we Lwowie. Jeden z nich otrzymaliśmy od p. Arkadiusza Wieczorkowskiego. Jak powiedział, przypadkiem znalazł relację swojego taty Romualda Wieczorkowskiego, urodzonego we Lwowie w 1926 r., zamieszkałego przy ul. Batorego 3a.
Ul. Stefana Batorego (obecnie Kniazia Romana), zdjęcie z okresu I wojny światowej
Pomóż nam stworzyć „Lwów 1939”!
Żeby zrealizować fabularyzowany film dokumentalny „Lwów 1939”, potrzebne są środki. Na początek zbieramy pieniądze na dotarcie do dokumentów dotyczących obrony Lwowa we wrześniu 1939 r., w tym zwłaszcza dotyczących generała W. Langnera i jego decyzji o kapitulacji przed Sowietami – oraz zrealizowania zdjęć podczas tradycyjnych, wrześniowych rekonstrukcji, ukazujących walki w 1939 r.
Prosimy o wsparcie:
I zapraszamy do współpracy: biuro@fundacjalelewela.pl
Antypolskie powstanie w Skidlu
Wybuch antypolskiego powstania w Skidlu w powiecie grodzieńskim przedwojennego województwa białostockiego był jednym z najbardziej dramatycznych epizodów destabilizacji Kresów Wschodnich II Rzeczypospolitej w momencie agresji ZSRR na Polskę we wrześniu 1939 roku. Wydarzenia te były rezultatem głębokich napięć etnicznych oraz radykalnej ideologii komunistycznej, które uaktywniły się w warunkach załamania struktur państwowych.
Pocztówka ze Skidla, zapewne 1918 r. Fot. Wikipedia