Jesteś tutaj:

Tag: sowiecka okupacja

„Szosa zaleszczycka” ma się doskonale…

17 września 1939 r. o świcie Armia Czerwona przekroczyła granice Polski. Opór stawiły jej strażnice Korpusu Ochrony Pogranicza, ale wiadomo było, że nie zdołają powstrzymać setek tysięcy żołnierzy i czołgów. Po południu prezydent i rząd, znajdujący się w Kutach nad Czeremoszem, postanowili przekroczyć rumuńską granicę. I ta decyzja do dziś budzi dramatyczne wręcz emocje.

Widać to choćby na stronie „Lwów 1939” na Facebooku. Strona ta, prowadzona przez Fundację Joachima Lelewela, dotyczy przede wszystkim tworzenia filmu o obronie Lwowa we wrześniu 1939 r., ale publikowane tam wpisy dotyczą zarówno samego Lwowa i postaci z nim związanych, jak i szerzej, miejsc i wydarzeń związanych z sowiecką agresją. Dwa wrześniowe posty dotyczyły mostu w Kutach – a więc głównej drogi ewakuacji rządu, wojska i cywilów do Rumunii, a także „szosy zaleszczyckiej”, wymyślonej za PRL trasy „ucieczki” rządu i „sanacyjnych elit”. W rzeczywistości Zaleszczyki były za blisko sowieckiej granicy, by rząd mógł tam bezpiecznie stacjonować.

Więcej „„Szosa zaleszczycka” ma się doskonale…”

Winni: Francja, Anglia, Polska i… Litwa

Dlaczego został podpisany pakt Ribbentrop-Mołotow, czemu doszło do wybuchu II wojny światowej? W Rosji i na Białorusi odpowiedź na to jest prosta: winne są Francja i Wielka Brytania – oraz Polska. Ale może się okazać, że nie tylko…

Doc. Siergiej Aleksandrowicz na stronie BGU

Doskonałym przykładem jest wywiad z docentem Katedry Historii Słowian Południowych i Zachodnich na Białoruskiego Uniwersytetu Państwowego (BGU) w Mińsku i doktorem nauk historycznych Siergiejem Aleksandrowiczem na kanale BiełTA na YouTube, opisany potem przez tą państwową, białoruską agencję prasową. Historyk ten powtarza niemal w niezmienionej formie twierdzenia z czasów ZSRR. Jest jednak kilka niespodzianek.

Więcej „Winni: Francja, Anglia, Polska i… Litwa”

Jak Sowieci tworzyli „polską armię”

Sowieci już od początku II wojny światowej myśleli o stworzeniu polskiej jednostki wojskowej i ewentualnie, kolaboracyjnego polskiego rządu. Tak dowodzi Krzysztof Jasiewicz w swym artykule „Operacja katyńska 1940 roku: kryteria selekcji zdobycznego kontyngentu ludzkiego na tle sowieckiej koncepcji ekspansji imperium”.

Kombrig Wasilij Zarubin

Więcej „Jak Sowieci tworzyli „polską armię””

Antypolskie powstanie w Skidlu

Wybuch antypolskiego powstania w Skidlu w powiecie grodzieńskim przedwojennego województwa białostockiego był jednym z najbardziej dramatycznych epizodów destabilizacji Kresów Wschodnich II Rzeczypospolitej w momencie agresji ZSRR na Polskę we wrześniu 1939 roku. Wydarzenia te były rezultatem głębokich napięć etnicznych oraz radykalnej ideologii komunistycznej, które uaktywniły się w warunkach załamania struktur państwowych.

Pocztówka ze Skidla, zapewne 1918 r. Fot. Wikipedia

Więcej „Antypolskie powstanie w Skidlu”

28 września 1939 r.: czwarty rozbiór Polski

Dwie wizyty Joachima von Ribbentropa w Moskwie, jedna w sierpniu, a druga we wrześniu 1939 r., wpisywały się w złowrogie tradycje wymierzonej w Polskę współpracy obu potężnych sąsiadów Rzeczypospolitej. Pierwsza z nich zaowocowała paktem o nieagresji, którego tajny protokół czynił z tego układu w gruncie rzeczy pakt o agresji ‒ dawał on bowiem zielone światło do niemieckiego ataku na Polskę. Akt drugi przypadł na kolejną wizytę szefa hitlerowskiej dyplomacji w Moskwie, kiedy to zawarty został niemiecko-sowiecki traktat o przyjaźni i granicach. Układ ten był w gruncie rzeczy kolejnym, czwartym rozbiorem Polski. Dalszy bieg wydarzeń sprawił ponadto, iż Rzeczpospolita nigdy już nie wróciła na swe dawne wschodnie województwa.

23 sierpnia 1939 r.: Mołotow podpisuje pakt z Niemcami.

Więcej „28 września 1939 r.: czwarty rozbiór Polski”

Wspomnienia kresowiaka

Mała książeczka, chyba wydana własnym sumptem: „Życie i działalność kresowiaka” autorstwa Czesława Mirowskiego, z 2009 r. A w niej opisy wydarzeń z 17 września 1939 r. z polskiej granicy wschodniej.

Strażnica KOP w okolicach Podświla. Fot. NAC

Więcej „Wspomnienia kresowiaka”

O Janie Ernście i jego rewelersach. Część II : na orbicie

W rodzinnym Lwowie Jan Ernst stworzył jeden z najbardziej cenionych kwartetów wokalnych II RP. Występował z takimi sławami jak Hanka Ordonówna, współpracował też z „Wesołą Lwowską Falą”. Być może przed sowiecką niewolą w roku 1939 uratowała go druga pasja – geografia, w której ostrogi zdobywał u Eugeniusza Romera.

Link do części I: https://kresy1939.pl/blog/2025/10/09/o-janie-ernscie-1909-1993-i-jego-rewelersach-czesc-1/

Chór Eryana ok. 1934 r. Od lewej na pierwszym planie: Mieczysław Ziołowski, Jan Ernst, NN, Tadeusz Jasłowski, Stanisław Zych.

Więcej „O Janie Ernście i jego rewelersach. Część II : na orbicie”

Przysięga podczas natarcia wroga

Kiedy Armia Czerwona zaatakowała Polskę 17 września 1939 roku, jednostki Korpusu Ochrony Pogranicza, w tym, Batalion KOP Borszczów, były już w stanie najwyższej gotowości, gotowe do walki z przeważającymi siłami wroga. Tego ranka wojska sowieckie przekroczyły graniczną rzekę Zbrucz. W miasteczku Skala Podolska porucznik Jan Nowosad, dowódca jednej z kompanii batalionu Borszczów, obudził się, słysząc dzwonek telefonu. – Panie poruczniku, wchodzą do rzeki, co mam ro… — usłyszał i  połączenie zostało przerwane.

Raport oddziałów w batalionie KOP „Borszczów” z okazji święta X-lecia istnienia KOP

Więcej „Przysięga podczas natarcia wroga”

Do góry