7 sierpnia były konsul generalny RP w Petersburgu Grzegorz Ślubowski napisał na portalu X: „Tym razem na Wyspach Solowieckich zniknęła tablica Polaków zamordowanych w Gułagu na Sołowkach”. Tydzień potem wstawił post: „Są Rosjanie którzy pamiętają. Tak dzisiaj wyglądał kamień na Wyspach Solowieckich z którego nieznani sprawcy odkręcili tablice o polskich ofiarach NKWD”.
Na pamiątkowym głazie ktoś napisał białą farbą po rosyjsku: „tu był pomnik Polaków”. W pobliżu znajduje się inny głaz, który upamiętniał Ukraińców – podobnie zdewastowany.
Zniszczony, polski pomnik ustawiono w miejscu upamiętnienia więźniów sołowieckich (Aleja Pamięci we wsi Sołowieckij) z inicjatywy
Konsulatu Generalnego RP w Petersburgu, przy udziale Centrum Naukowo-Informacyjnego „Memoriał” w Petersburgu. Autorem projektu jest architekt W.B. Buchajew. Na początku zakładano, że będzie on poświęcony wszystkim Polakom więzionym na Wyspach Sołowieckich począwszy od XVIII w., w związku z czym na tablicy pamiątkowej zostaną umieszczone daty: XVIII–XX. Ta część napisu nie została jednak zaakceptowana przez administrację obwodu archangielskiego, ponieważ pomnik miał być poświęcony ofiarom represji politycznych XX w. Uroczyste odsłonięcie odbyło się 7 sierpnia 2011 r. podczas corocznych obchodów Dni Pamięci na Wyspach Sołowieckich. Pomnik został poświęcony przez duchownego prawosławnego oraz księdza katolickiego – o. Sawwacjusza (Bujewa) i ks. Michaiła Mużyna.
Archipelag Wysp Sołowieckich znajduje się na północy Rosji, na Morzu Białym. To sześć większych wysp, w tym Wielka Sołowiecka i Anzer. Na największej z nich znajduje się monaster Sołowiecki, klasztor założony w roku 1429. Przez stulecia był on największą twierdzą w północnej części Imperium Rosyjskiego. W XV i XVI w. przeżywał rozkwit, rozwijał działalność handlową, stając się centrum gospodarczym i politycznym w tym regionie. W latach 1923-1939, służył za obóz koncentracyjny NKWD dla więźniów politycznych. Oficjalnym emblematem Sołowieckiego Obozu Specjalnego Przeznaczenia (SLON – Sołowieckiej łagier osobogo naznaczenia) był wizerunek słonia. Z 83 tys. ludzi więzionych w okresie jego istnienia ok. 43 tys. zostało rozstrzelanych, zamordowanych lub zmarło w wyniku chorób i wycieńczenia. To 52% ogółu skazanych. Pod koniec 1923 r. w obozie znajdowało się 2,5 tys. więźniów, na początku 1931 już 71 tys. Ten obóz posłużył jako prototyp dla systemu łagrów Gułag, rozwiniętego po 1929 r. Po dojściu Adolfa Hitlera do władzy zwiedziła go niemiecka delegacja, podpatrując rozwiązania, które potem zostały wykorzystane w niemieckich obozach koncentracyjnych.
Pomnik przed jego zniszczeniem
Polacy trafiali tu w okresie międzywojennym, skazywani na łagier choćby dlatego, że byli Polakami. Trafiali tu a także podczas II wojny światowej, po sowieckiej agresji 17 września 1939 r.