Jesteś tutaj:

Tag: sowiecka okupacja

Antypolskie powstanie w Skidlu

Wybuch antypolskiego powstania w Skidlu w powiecie grodzieńskim przedwojennego województwa białostockiego był jednym z najbardziej dramatycznych epizodów destabilizacji Kresów Wschodnich II Rzeczypospolitej w momencie agresji ZSRR na Polskę we wrześniu 1939 roku. Wydarzenia te były rezultatem głębokich napięć etnicznych oraz radykalnej ideologii komunistycznej, które uaktywniły się w warunkach załamania struktur państwowych.

Pocztówka ze Skidla, zapewne 1918 r. Fot. Wikipedia

Więcej „Antypolskie powstanie w Skidlu”

Autor: pkoscinskOpublikowano w dniu

28 września 1939 r.: czwarty rozbiór Polski

Dwie wizyty Joachima von Ribbentropa w Moskwie, jedna w sierpniu, a druga we wrześniu 1939 r., wpisywały się w złowrogie tradycje wymierzonej w Polskę współpracy obu potężnych sąsiadów Rzeczypospolitej. Pierwsza z nich zaowocowała paktem o nieagresji, którego tajny protokół czynił z tego układu w gruncie rzeczy pakt o agresji ‒ dawał on bowiem zielone światło do niemieckiego ataku na Polskę. Akt drugi przypadł na kolejną wizytę szefa hitlerowskiej dyplomacji w Moskwie, kiedy to zawarty został niemiecko-sowiecki traktat o przyjaźni i granicach. Układ ten był w gruncie rzeczy kolejnym, czwartym rozbiorem Polski. Dalszy bieg wydarzeń sprawił ponadto, iż Rzeczpospolita nigdy już nie wróciła na swe dawne wschodnie województwa.

23 sierpnia 1939 r.: Mołotow podpisuje pakt z Niemcami.

Więcej „28 września 1939 r.: czwarty rozbiór Polski”

Autor: pkoscinskOpublikowano w dniu

Wspomnienia kresowiaka

Mała książeczka, chyba wydana własnym sumptem: „Życie i działalność kresowiaka” autorstwa Czesława Mirowskiego, z 2009 r. A w niej opisy wydarzeń z 17 września 1939 r. z polskiej granicy wschodniej.

Strażnica KOP w okolicach Podświla. Fot. NAC

Więcej „Wspomnienia kresowiaka”

Autor: pkoscinskOpublikowano w dniu

O Janie Ernście i jego rewelersach. Część II : na orbicie

W rodzinnym Lwowie Jan Ernst stworzył jeden z najbardziej cenionych kwartetów wokalnych II RP. Występował z takimi sławami jak Hanka Ordonówna, współpracował też z „Wesołą Lwowską Falą”. Być może przed sowiecką niewolą w roku 1939 uratowała go druga pasja – geografia, w której ostrogi zdobywał u Eugeniusza Romera.

Link do części I: https://kresy1939.pl/blog/2025/10/09/o-janie-ernscie-1909-1993-i-jego-rewelersach-czesc-1/

Chór Eryana ok. 1934 r. Od lewej na pierwszym planie: Mieczysław Ziołowski, Jan Ernst, NN, Tadeusz Jasłowski, Stanisław Zych.

Więcej „O Janie Ernście i jego rewelersach. Część II : na orbicie”

Autor: pkoscinskOpublikowano w dniu

Przysięga podczas natarcia wroga

Kiedy Armia Czerwona zaatakowała Polskę 17 września 1939 roku, jednostki Korpusu Ochrony Pogranicza, w tym, Batalion KOP Borszczów, były już w stanie najwyższej gotowości, gotowe do walki z przeważającymi siłami wroga. Tego ranka wojska sowieckie przekroczyły graniczną rzekę Zbrucz. W miasteczku Skala Podolska porucznik Jan Nowosad, dowódca jednej z kompanii batalionu Borszczów, obudził się, słysząc dzwonek telefonu. – Panie poruczniku, wchodzą do rzeki, co mam ro… — usłyszał i  połączenie zostało przerwane.

Raport oddziałów w batalionie KOP „Borszczów” z okazji święta X-lecia istnienia KOP

Więcej „Przysięga podczas natarcia wroga”

Autor: pkoscinskOpublikowano w dniu

Jak Stalin pomógł Hitlerowi

Sformułowanie „wybuch II wojny światowej” jest w dużym stopniu mylące. W przypadku roku 1939 żaden badacz zajmujący się genezą II wojny światowej nie zaprzeczy, że winę za jej świadome wywołanie ponoszą hitlerowskie Niemcy. Spory wywołuje natomiast pytanie, w jakim stopniu Rosja Stalina przyczyniła się do rozpętania 1 września 1939 r. światowego konfliktu, który pochłonął kilkadziesiąt milionów istnień ludzkich, a kolejnym dziesiątkom milionów przyniósł kalectwo lub zniszczył życie. Jedno jest pewne: ten zbrojny konflikt został zaplanowany, przygotowany i rozpoczęty przez hitlerowskie Niemcy. Polska była pierwszą ofiarą współdziałania Berlina z Moskwą. Poniosła też gigantyczne straty ludzkie i materialne, których skutki odczuwa do dzisiaj.

Podpisanie układu Ribbentrop (drugi od lewej) – Mołotow (z prawej). Na zdjęciu obok Mołotowa stoi Stalin.

Więcej „Jak Stalin pomógł Hitlerowi”

Autor: pkoscinskOpublikowano w dniu

Uratować wileńskie złoto

O wywiezieniu polskiego złota do Rumunii napisano już sporo, powstał też film fabularny. Ale dużo mniej znana jest historia złota, które znajdowało się w Wilnie. 17 września 1939 r. realna stała się obawa, że trafi ono w sowieckie ręce.

Wojewoda wileński Artur Maruszewski – jeszcze jako wojskowy.

Więcej „Uratować wileńskie złoto”

Autor: pkoscinskOpublikowano w dniu

Szukając śladów jednej rodziny

Znany działacz Związku Polaków na Białorusi, Wiesław Kiewlak, badał losy swojej rodziny. Publikujemy jego opowieść o jednym z jego przodków.

Zdjęcie rodziny Miciuk z początku lat 20-ch. W pierwszym rzędzie od lewej strony: Antoni, Jan, Stanisław, Stefan. W drugim rzędzie od lewej strony: Jadwisia, Augustyn, moja prababka Paulina (z domu Kuczyńska), Józef i (moja babka Zofia)

Więcej „Szukając śladów jednej rodziny”

Autor: pkoscinskOpublikowano w dniu

“Lecz tęsknota do Grodna znowu go zawiodła…”

Każdy zakątek Polski ma wspomnienie z 1939 roku, które jest mniej lub bardziej znane w ogólnej świadomości całego narodu. Wydarzenie, jakim jest obrona Grodna, jest przykładem na to, jak wiele bohaterskich czynów nie znajduje miejsca we współczesnej publicystyce. Artykuł ten ma za zadanie to zmienić, przedstawiając historię człowieka – Romana Sawickiego – który odegrał w życiu swojej małej ojczyzny bezcenną rolę, tym samym zapisując się na kartach polskiej historii.

Jedyne znane zdjęcie Romana Sawickiego

Więcej „“Lecz tęsknota do Grodna znowu go zawiodła…””

Autor: pkoscinskOpublikowano w dniu

Do góry