Jesteś tutaj:

Tag: Wrzesień 1939

Wracamy do „Lwowa 1939”

Pomysł narodził się ponad sześć lat temu. Po filmie „Fatalny rozkaz. Grodno 1939” Fundacja Joachima Lelewela planowała stworzenie dwóch kolejnych części „trylogii” – „Lwów 1939” i „Wilno 1939”. Pandemia i wojna na Ukrainie zmieniły kolejność. „Fatalny rozkaz. Wilno 1939” już jest, a opowieść o obronie Lwowa zamierzamy stworzyć wkrótce.

Więcej „Wracamy do „Lwowa 1939””

Autor: pkoscinskOpublikowano w dniu

O Janie Ernście i jego rewelersach. Część II : na orbicie

W rodzinnym Lwowie Jan Ernst stworzył jeden z najbardziej cenionych kwartetów wokalnych II RP. Występował z takimi sławami jak Hanka Ordonówna, współpracował też z „Wesołą Lwowską Falą”. Być może przed sowiecką niewolą w roku 1939 uratowała go druga pasja – geografia, w której ostrogi zdobywał u Eugeniusza Romera.

Link do części I: https://kresy1939.pl/blog/2025/10/09/o-janie-ernscie-1909-1993-i-jego-rewelersach-czesc-1/

Chór Eryana ok. 1934 r. Od lewej na pierwszym planie: Mieczysław Ziołowski, Jan Ernst, NN, Tadeusz Jasłowski, Stanisław Zych.

Więcej „O Janie Ernście i jego rewelersach. Część II : na orbicie”

Autor: pkoscinskOpublikowano w dniu

Przysięga podczas natarcia wroga

Kiedy Armia Czerwona zaatakowała Polskę 17 września 1939 roku, jednostki Korpusu Ochrony Pogranicza, w tym, Batalion KOP Borszczów, były już w stanie najwyższej gotowości, gotowe do walki z przeważającymi siłami wroga. Tego ranka wojska sowieckie przekroczyły graniczną rzekę Zbrucz. W miasteczku Skala Podolska porucznik Jan Nowosad, dowódca jednej z kompanii batalionu Borszczów, obudził się, słysząc dzwonek telefonu. – Panie poruczniku, wchodzą do rzeki, co mam ro… — usłyszał i  połączenie zostało przerwane.

Raport oddziałów w batalionie KOP „Borszczów” z okazji święta X-lecia istnienia KOP

Więcej „Przysięga podczas natarcia wroga”

Autor: pkoscinskOpublikowano w dniu

Jak Stalin pomógł Hitlerowi

Sformułowanie „wybuch II wojny światowej” jest w dużym stopniu mylące. W przypadku roku 1939 żaden badacz zajmujący się genezą II wojny światowej nie zaprzeczy, że winę za jej świadome wywołanie ponoszą hitlerowskie Niemcy. Spory wywołuje natomiast pytanie, w jakim stopniu Rosja Stalina przyczyniła się do rozpętania 1 września 1939 r. światowego konfliktu, który pochłonął kilkadziesiąt milionów istnień ludzkich, a kolejnym dziesiątkom milionów przyniósł kalectwo lub zniszczył życie. Jedno jest pewne: ten zbrojny konflikt został zaplanowany, przygotowany i rozpoczęty przez hitlerowskie Niemcy. Polska była pierwszą ofiarą współdziałania Berlina z Moskwą. Poniosła też gigantyczne straty ludzkie i materialne, których skutki odczuwa do dzisiaj.

Podpisanie układu Ribbentrop (drugi od lewej) – Mołotow (z prawej). Na zdjęciu obok Mołotowa stoi Stalin.

Więcej „Jak Stalin pomógł Hitlerowi”

Autor: pkoscinskOpublikowano w dniu

Uratować wileńskie złoto

O wywiezieniu polskiego złota do Rumunii napisano już sporo, powstał też film fabularny. Ale dużo mniej znana jest historia złota, które znajdowało się w Wilnie. 17 września 1939 r. realna stała się obawa, że trafi ono w sowieckie ręce.

Wojewoda wileński Artur Maruszewski – jeszcze jako wojskowy.

Więcej „Uratować wileńskie złoto”

Autor: pkoscinskOpublikowano w dniu

Szukając śladów jednej rodziny

Znany działacz Związku Polaków na Białorusi, Wiesław Kiewlak, badał losy swojej rodziny. Publikujemy jego opowieść o jednym z jego przodków.

Zdjęcie rodziny Miciuk z początku lat 20-ch. W pierwszym rzędzie od lewej strony: Antoni, Jan, Stanisław, Stefan. W drugim rzędzie od lewej strony: Jadwisia, Augustyn, moja prababka Paulina (z domu Kuczyńska), Józef i (moja babka Zofia)

Więcej „Szukając śladów jednej rodziny”

Autor: pkoscinskOpublikowano w dniu

“Lecz tęsknota do Grodna znowu go zawiodła…”

Każdy zakątek Polski ma wspomnienie z 1939 roku, które jest mniej lub bardziej znane w ogólnej świadomości całego narodu. Wydarzenie, jakim jest obrona Grodna, jest przykładem na to, jak wiele bohaterskich czynów nie znajduje miejsca we współczesnej publicystyce. Artykuł ten ma za zadanie to zmienić, przedstawiając historię człowieka – Romana Sawickiego – który odegrał w życiu swojej małej ojczyzny bezcenną rolę, tym samym zapisując się na kartach polskiej historii.

Jedyne znane zdjęcie Romana Sawickiego

Więcej „“Lecz tęsknota do Grodna znowu go zawiodła…””

Autor: pkoscinskOpublikowano w dniu

Wrzesień 1939 po obu stronach Sanu

Politykom polskim przed 23 sierpnia 1939 r. wydawało się niemożliwe zawarcie sojuszu między III Rzeszą a ZSRR, zwanego popularnie Ribbentrop-Mołotow. Zbyt silne było w Polsce przekonanie, że przecież Hitler doszedł do władzy pod hasłem walki z komunizmem, a następnie stworzył oś antykominternowską, do której nota bene pragnął włączyć również Polskę.

Cała polityka Niemiec była więc skierowana przeciwko ZSRR. A jednak 23 sierpnia zawarto nie tylko pakt o nieagresji, ale podpisano także tajny protokół zawierający podział ziem polskich, czyli faktycznie IV rozbiór państwa polskiego.

Porozumienie ze Stalinem umożliwiło Hitlerowi rozpoczęcie 1 września 1939 agresji na Polskę. Dobrze wiedział, że w tej wojnie zostanie wsparty przez Józefa Stalina.

Zniszczenia Przemyśla po bombardowaniu niemieckim

Więcej „Wrzesień 1939 po obu stronach Sanu”

Autor: pkoscinskOpublikowano w dniu

Kuty, 17 września 1939 r. Wspomnienia premiera Składkowskiego

Zgodnie z zapowiedzią publikujemy fragment wspomnień premiera Felicjana Sławoja Składkowskiego z 17 września 1939 r. Pochodzą z książki „Nie ostatnie słowo oskarżonego”.

Premier Felicjan Sławoj Składkowski przybywa na posiedzenie Sejmu w maju 1939 r., by wysłuchać expose ministra spraw zagranicznych Józefa Becka po zerwaniu przez Niemcy paktu o nieagresji z Polską.

Więcej „Kuty, 17 września 1939 r. Wspomnienia premiera Składkowskiego”

Autor: pkoscinskOpublikowano w dniu

Do góry