INFORMACJE

GRODNO 1939

Image title

To jedna z najmniej znanych bitew Września 1939. Trzy dni, od 20 do 22 tego miesiąca, broniło się Grodno przed nacierającymi wojskami sowieckimi. Stworzyliśmy już o tym film dokumentalny, a planujemy – fabularny. Program Fundacji Joachima Lelewela  GRODNO 1939 i i jego „wizytówka”, strona internetowa, ma na celu zebranie i zaprezentowanie nieznanych (lub mało znanych) materiałów historycznych dotyczące wydarzeń sprzed ponad 75 lat, a także prowadzić przygotowania do nowego filmu. Zainteresowanych prosimy o kontakt, chcących nas wesprzeć – o pomoc!

Nad ranem 20 września 1939 r. sowiecki batalion rozpoznawczy podszedł pod Grodno od południa. Sowieci zdecydowali się zaatakować miasto przez most. Grupa została jednak na moście silnie ostrzelana przez polskich obrońców. Doprowadziło to do rozproszenia się czołgów, które dalej działały pojedynczo. W rezultacie polscy żołnierze rozpoczęli polowanie na nie, niszcząc wszystkie wozy bojowe.

Było kilka przypadków wykorzystania jako osłony cywilów przez czołgistów, w co najmniej jednym wypadku do pancerza czołgu zostało przywiązane dziecko (trzynastoletni Tadek Jasiński), które zginęło od kul. Obrońcy walczyli z sowieckimi napastnikami przy użyciu dwóch dział przeciwlotniczych, ustawionych do strzelania na wprost, a także karabinów maszynowych, granatów i butelek z benzyną.

Walki trwały do 22 września. Tego dnia z Grodna wydostali się przywódcy polskiej obrony, wraz z ostatnią częścią obrońców. Straty sowieckie są oficjalnie oceniane na 53 zabitych i 161 rannych oraz zniszczonych 19 czołgów i 3 samochody pancerne (niewykluczone, że były znacznie większe). Straty polskie są trudne do określenia, ponieważ Sowieci dokonywali mordów zbiorowych (w tym – młodzieży) – szacuje się je na co najmniej 300 zabitych.

25-minutowy film dokumentalny „Kreew na bruku. Grodno 1939” miał premierę we wrześniu 2014 r., na 75. rocznicę tamtych dramatycznych wydarzeń. Został stworzony wspólnie z firmą producencką LunarSix i przy udziale Związku Polaków na Białorusi. Długometrażowy film fabularny ma powstać na 80. rocznicę Września ’39, w 2019 r.

LICZYMY NA WASZĄ POMOC I WSPARCIE!!!